راه کار کاهش قیمت محصولات ایران خودرو

راه کار کاهش قیمت محصولات ایران خودرو

چند راهکار جهت کاهش قیمت محصولات ایران خودرو:

قبل از بررسی راه های کاهش قیمت خودرو باید به چند سوال جواب دهیم:

آیا مدیران ارشد ایران خودرو راه های کاهش قیمت تمام  شده خودرو را شناسایی نکردند؟

آیا آگاه نیستند، شرکت های زیر مجموعه آنها، و سایت های خودروسازی شهرستان ها  ضرر ده هستند؟

آیا قطعه سازان بزرگ مافیایی که ایران خودرو را  در چنگ خود دارند شناسایی نکردند؟

آیا شرکت هایی مانند امداد خودروی ایران که مانند … به ایران خودرو چسبیده اند و با تحمیل  هزینه اضافی به بهانه خدمات ویژه کارت طلایی و حمل رایگان باعث افزایش قیمت خودرو می شوند،حذف شوند مصرف کننده متضرر خواهد شد ؟

جواب سوال های فوق بخشی از علل  قیمت بالای خودرو را مشخص می کند.

قیمت خودرو متشکل از عوامل زیر می باشد:

1-مواد اولیه، قطعات یدکی

2-نیروی انسانی

3-ماشین الات

4- هزینه های سربار

مواد اولیه، قطعات یدکی:

بخش عمده قطعات یدکی مورد نیاز خط مونتاژ ایران خودرو توسط بیش از 800 شرکت خصوصی تامین می گردد. مسئولیت تامین و تضمین کیفیت این قطعات توسط شرکت ( امپراتوری عظیم) ساپکو می باشد! این شرکت که در سال 1372 با کمتر از 10 نفر پرسنل آغاز به کار نمود در دو دهه گذشته ، آن چنان رشدی از نظر نیروی انسانی (100 برابر ) پیدا کرده است که از نظر کیفی هر سال افت چشمگیری پیدا نموده است . هرچند اعداد و ارقام روی کاغذ بهبود مستمر را نشان می دهد، ولی رضایت مشتری از محصول نهایی (خودرو) گویای افت فاحش کیفیت نسبت به سال های قبل می باشد.

 چشم انداز ساپكو ، تبدیل شدن به بزرگترين تامين کننده قطعات و مجموعه هاي خودرو در منطقه (ترکيه،کشورهاي CIS،پاکستان،کشورهاي خليج فارس، و ساير کشورهاي آسياي جنوب غربي ) با كسب 1.3 % سهم بازار جهاني قطعات OEM خودرو تا سال 1400 می باشد!!!

اگرچه دست یابی به این آرمان دور از دسترس نمی باشد، اما به لحاظ بهبود کیفیت شرکت ساپکو چه استراتژی در آینده دارد؟ با توجه به اینکه یکی از دلایل مهم کیفیت پایین محصولات ایران خودرو وابسته به این شرکت می باشد، توضیحات مبسوطی در ارتباط با نحوه کار این شرکت ارائه می گردد:

در سال های دور شرکت ساپکو از طریق فرخوان تامین کننده جهت تولید قطعات را مشخص می کرد و بعد از طی مراحلی که منجر به تولید و یا واردات قطعات نمونه توسط تامین کننده می شد، قطعات نمونه در یک پروسه طولانی طبق استاندارد پژو تست و آزمایش می شد و در صورت قبولی در تمام آزمایش های تست پلن پژو با سازنده قرارداد منعقد می شد. در آن سال ها قطعات حساس برقی، موتوری مستقیما از شرکت های اروپایی(  فرانسوی، آلمانی …) تامین می گردید . شایان ذکر است به دلیل قدرت چانه زنی پایین مدیران ارشد صنعت خودرو کشور ما بیش از یک دهه فرانسوی ها مجموعه قطعات یدکی را بصورت  SKD  ، CKD  با قیمت بالا به ایران خودرو تحمیل نمودند .به همین دلیل اگرچه کیفیت خودرو بسیار بالا بود ولی سود هنگفتی نصیب فرانسوی ها کرد. همزمان با افزایش تولید خودرو و شروع تحریم ها درصد داخلی سازی قطعات رشد بیشتری گرفت و به همان نسبت ساپکو هر روز بزرگتر می شد. با توجه به اینکه صنعت یک کشور نمی تواند بصورت تکی و قله ای جدا از سایر صنایع رشد کند، خودروسازی کشور ما ، از این قائله مستثنی نبود. بطوریکه هر روز شاهد افت کیفیت قطعات یدکی تا به امروز بودیم. صرف نظر از اینکه آیا نیاز بود که ما به خودروساز تبدیل شویم؟ مدیران ارشد صنعت خودروسازی ما، تنها به فکر افزایش تیراژ خودرو بودند!

نحوه قرارداد ساپکو با قطعه سازان:

در سال های اولیه ساپکو تمام هزینه های قالب قطعات یدکی ، پیش پرداخت قرارداد و حتی تسهیلات به سازندگان پرداخت می کرد. به مرور زمان نه تنها تمام این امتیاز ها را از سازنده گرفت، بلکه با یک قرارداد یک طرفه، سازنده را رعیت خود کرده بود. و همزمان برای هر قطعه با 2 تا 3 سازنده قرارداد منعقد می کرد و به راحتی می توانست قرارداد یک سازنده را فسخ و کل قرارداد آن شرکت را به شرکت دیگر منتقل نماید. به مرور مطالبات  سازنده ها با تاخیر زیاد پرداخت می شد . دقیقا در همین نقطه بسیاری از سازنده ها ورشکست شدند و یا برای فرار از ورشکستگی مجبور به افت کیفیت محصول تولیدی شدند. اثرات تحریم هم درکیفیت مواد اولیه ضربات جبران ناپذیری بر صنعت خودرو به جا گذاشت. بطوریکه واردات مواد اولیه با کیفیت از کشورهای اروپایی جایگزین شدند با کشور های چین و هند ! در این بین تعدادی از سازندگان بواسطه رانت دولتی رشد سرطانی نمودند بطوریکه ساپکو و ایران خودرو وابسته به آنها شد. این شرکت ها باعث نابودی شرکت های کوچک قطعه سازی شدند، اگرچه در شروع کار قطعات با کیفیت تولید می کردند ولی با تک سورس شدن قطعات آنها نیز بی کیفیت شد.

قطعات یدکی تولید شده توسط شرکت ایران خودرو:

در حال حاضر عمده نارضایتی مشتریان محصولات ایران خودرو از کیفیت پایین قطعات تولید شده ایران خودرو و شرکت های متعلق به آن است. لازم به ذکر است قطعات بدنه، موتوری توسط ایران خودرو و نه بخش خصوصی تولید می گردد. خط رنگ تمام اتومات، بدنه سازی پیشرفته ایران خودرو در سال های دور با کیفیت ترین محصولات را تولید می کرد.  به مرور زمان با مستهلک شدن قالب ها ، و تجهیزات شاهد افت کیفیت این محصولات شدیم و نارضایتی مشتریان بابت نفوذ آب داخل خودرو، کیفیت پایین رنگ بدنه، زنگ زدگی بدنه خودرو افزایش یافت.

 ماشین الات:

به جرات می توان گفت ماشین الات خط مونتاژ شرکت ایران خودرو زمانی در حد بیست کشور خودرو سازی دنیا بود. بعنوان مثال خطوط مونتاژ رباتیک ایران خودرو . ولی بدلیل تعمیر و نگهداری نادرست محصول نهایی این خط مونتاژ هر روز از نظر کیفی افت پیدا می کند.

هزینه های سربار:

با توجه به دولتی بودن صنعت خودروی کشور ما، مدیران صنایع نیز بدون داشتن تخصص مورد نیاز انتخاب می گردد. تاسیس سایت های خودروسازی در شهرستان ها و خارج از کشور بزرگترین اشتباه صنعت خودروسازی ما بود که ضرر جبران ناپذیری به این صنعت وارد نمود. به بهانه اشتغال زایی در استان ها که با  حمایت مقامات محلی و نمایندگان مجلس در حوزه انتخابی برای کسب رای در دوره های آتی  همرا شد منجر به افزایش سایت های خودروسازی گردید.

سایت هایی که تمام مواد اولیه ، قطعات بدنه خودرو می بایست از تهران به این شرکت ها حمل می شد و با توجه به نداشتن سیستم حمل و نقل ریلی هزینه هنگفتی بعنوان سربار بر ایران خودرو تحمیل می شود. به جرات می توان گفت بسیاری از شرکت های تابع ایران خودرو ضررده می باشند ولی منافع عده ای حکم می کند این شرکت ها علارغم ضررده بودن همچنان به فعالیت خود ادامه دهند.

نیروی انسانی:

افزایش تعداد نیروی انسانی ایران خودرو و شرکت های تابعه بار مالی هنگفتی روی دوش این شرکت گذاشته است. شایان ذکر است ، حقوق و مزایای  کارکنان ومدیران ایران خودرو، ساپکو، امدادخودرو و دفاتر منطقه ای تابع قانون کار نمی باشد و از نطر مقایسه با حقوق پرسنل نمایندگی های زیر مجموعه ایران خودرو 5 تا 10 برابر آنها می باشد. در این بین بیشترین تبعیض حقوق مربوط به مجموعه مستقل سازمان فروش می باشد که به مثابه قلعه ای می باشد که به هیج نهادی پاسخگو نیست و مسولیت فروش محصولات تولیدی ایران خودرو را دارد. زیر نطر واحد فروش ایران خودرو بیش از 800 نمایندگی ایران خودرو فعالیت می کنند که علارغم سرمایه گذاری بخش خصوصی نوع رابطه کاری سازمان فروش با آنها خاطرات دوران خان سالاری زمان طاغوت را زنده می کند. نمایندگی رعیت و سازمان فروش ارباب بلامنازع آنها می باشد. سیاست فروش خودرو توسط این سازمان تدوین می گردد که کلا الله بختکی می باشد. در این باب می توان کتاب نوشت که در 40 سال گذشته این سازمان چه بر سر نمایندگی های ایران خودرو آروده است. پرسنل این سازمان از چنان قدرتی برخوردار هستند که هیچ احترامی برای نمایندگی های ایران خودرو قایل نیستند و از چنان حقوق و مزایایی برخوردار هستند که نیازی به احترام متقابل را احساس نمی کنند. سازمان فروش جهت رعایت عدالت بین مشتریان سیاست فروش اینترنتی را راه اندازی کرد! . سایتی که برای خودروهای خاص و خوش فروش دقیقا در زمان ثبت نام از دسترس خارج می شود و بعد از چند دقیق که از حالت روح خارج می شود به ناگاه تمام ظرفیت های ثبت نام تکمیل می گردد!! نکته طنز قضیه اینست که سازمان فروش عزمی برای حل این مشکل ندارد و حتی پیشنهاد نمایندگی ها برای برطرف کردن این مشکل را نادیده می گیرد! لازم به ذکر است اینجانب طی نامه به سازمان فروش اعلام نمودم که مشکل سایت براحتی بر طرف می گردد ، ولی از انجاییکه این سازمان ملزم به جواب دادن به رعیت خود نمی باشد، همچنان سایت برای خودروهای خاص از دسترس خارج می گردد!!

خلاصه:

پیشنهاد چند راه کار جهت بهبود کیفیت خودرو و کاهش قیمت خودرو:

1-اصلاح قرارداد های ساپکو با قطعه سازان ، بطوریکه این قرارداد های یکطرفه حقی هم برای سازنده ها قائل شود و قیمت قطعات واقعی و مطابق با نوسانات ارزی باشد.

2-پرداخت به موقع مطالبات قطعه سازان

3- کنترل و نظارت بر مدیران  بازرگانی  مسئول عقد قرارداد ساپکو با قطعه سازان

4- تعطیلی شرکت ها و سایت ضررده ایران خودرو بدون رعایت هیچ ملاحظه سیاسی و افراد خاص

5- تعطیلی شرکت امداد خودرو ایران و یا اختیاری کردن اشتراک کارت طلایی برای خودروها

6- تعدیل 25% نیروهای ساپکو و سازمان فروش

7- نظارت بر سازمان فروش،  اصلاح سایت اینترنتی ثبت نام خودرو ، بطوریکه این سازمان ارتباط منطقی با زیر محموعه نمایندگی های  ایران خودرو داشته باشد.  ثبت نام های خودروهای خاص کنترل و اعلام گردد که در کدام مناطق جغرافیایی  این فروش ها انجام گرفته است. فروش دستوری خودرو ها به افراد خاص، سازمان های خاص  متوقف گردد.

8- کاهش 25% حقوق و مزایای پرسنل سازمان فروش ، ساپکو، ایساکو و امداد خودرو که بار مالی زیادی بر دوش شرکت ایران خودرو گذاشته است و این حقوق و مزایا مطابق قانون کار اصلاح گردد.

در پایان اعلام می گردد ، کیفیت خودرو بهبود پیدا نمی کند مگر اینکه عزم جدی برای این کار وجود داشته باشد و منافع ملی جای منافع شخصی، بومی و محلی را بگیرد. مدیران براساس تخصص و نه مصلحت انتخاب گردند. جوابگو بودن به مردم سرلوحه همه مدیران باشد. گزارشات شفاف مالی سازمان منتشر گردد. میزان دارایی های پرسنل این شرکت در  زمان استخدام  و در طول سال ها کار در این شرکت محاسبه گردد .

پاسخ (1)